Çocukluğunu ve gençliğini 90’lı yıllarda yaşayanların hemen hepsinin o yılları özlemle ve sevgiyle hatırlaması boşuna değil. Ne de olsa ilk özel televizyonlar, ilk özel radyolar ve beraberinde 90’lı yıllarda “yeniden” patlayan Türkçe pop müziğinin önlenemez yükselişi. Kimlerle tanışmadık ki o dönemde? Sezen Aksu’nun “Hadi Bakalım”ı ve Yonca Evcimik’in “Abone”si ile başladığı herkesçe kabul edilen o pop patlamasında çıkan birçok şarkıcı ve müzisyen, tek atımlık bomba olmadıklarını rüştlerini ispatladıkları ikinci ve üçüncü albümleri ile herkese göstermişlerdi. “Sezen Aksu okulu” öğrencileri Aşkın Nur Yengi, Sertab Erener ve Levent Yüksel gibi isimlerin dışında bir Kenan Doğulu, Mustafa Sandal, Nazan Öncel, Ferda Anıl Yarkın, Seden Gürel ve daha bir çok isim 90’lı yıllarda özel televizyon ve radyoların etkisiyle hemen her eve girmiş, “ailemizden biri” oluvermişlerdi. Dikkat ederseniz 2000’li yıllarda da çok fazla sayıda yeni ses ve grupla tanıştık ama 90’lı yıllarda isim yapmış olanların popülerliklerine ulaşmaları oldukça zor, çünkü hem kanal ve seçenek sayısı çok fazla hem de görsel hafızalarımızda 90’lardakiler kadar yer edip sıyrılabilmeleri çok zor. “Elleri kolları kınalı bebek”imiz Demet Sağıroğlu, “Sevdik Sevdalandık” diyen Reyhan Karaca, “Benimle Oynama” ve “Bebeğim” şarkıları ile genç kızların sevgilisi olan Burak Kut, “Delikanlım” ile büyük bir hayran kitlesi yakalayan Yıldız Tilbe, “Sevmek Zamanı” ile büyük bir başarı yakalayan sempatik ikili “Oya & Bora”, “Hadi yine iyisin” diyen Tayfun, ya da “Ortada Kuyu Var Yandan Geç” diyen Ozan Orhon, 90’lı yıllar deyince akla ilk gelen isimlerden sadece birkaçı..
Resim
90’lı yıllarda bugünkü gibi çok fazla sayıda müzik kanalımız yoktu, ancak o dönemde özellikle Genç Tv ve Kral Tv gibi müzik ve gençlik kanallarını ve bunun da klip endüstrimize katkısını unutmak imkansız. Kral Tv yayına geçmeden önce uzun bir süre MTV Avrupa yayınlarını izlediğimiz frekansta izlediğimiz Türk videolarının başarısı da o yıllardaki ilk büyük başarımız olarak hafızalara kazınmıştır. Deniz Arcak’ın “Zehir Ettin”, Emel Müftüoğlu’nun “Hovarda” ve Bendeniz’in “Ya Sen Ya Hiç” videoları “Euro Video Grand Prix” adlı ülkeler arası video yarışmasında yarışan ve tümAvrupa’da yayınlanan video kliplerden bazıları olmuştu. Bütün bu başarılar ve kliplerin gördüğü ilgi video klip çekimlerine daha çok özen gösterilmeye başlanmasına neden oldu, dolayısıyla ciddi bir klip endüstrisi ortaya çıktı ve yönetmenler o yıllardan itibaren daha değerli hale geldi.

Türk pop müziğimizin Anadolu sınırları dışına taşıp yurtdışında da başarıları olmadı değil elbette. Bunun en güzel ve en önemli örneği 90’ların tek pop ilahı sayılan Tarkan’ın “Şımarık/Kiss Kiss” şarkısı oldu. Müziği Sezen Aksu ve Tarkan’a, sözü Sezen Aksu’ya ait olan parça ilk kez Tarkan’ın 3. stüdyo albümü “Ölürüm Sana”da yer alırken, ertesi yıl single olarak Avrupa da uluslararası müzik piyasalarına başarılı bir giriş yaparak kısa sürede dünya listelerinde boy gösterdi. Şımarık, en bilineni Holly Valance olmak üzere farklı sanatçılar tarafından birçok dilde yorumlandı. Bu başarıyı takiben 2. albümünden “Şıkıdım” şarkısı da yurtdışında single olarak yeniden piyasaya sürüldü. Ancak tüm bunların devamı ne yazık ki çok hızlı gelemedi. Tarkan herkesin ondan beklediği İngilizce albümü oldukça geciktirdi ve albüm nihayet 2005 yılında “Bounce” adı ile yayınlandığında yurtdışı rüzgarı artık çoktan geçmişti. Yurtdışına açılım konusunda Tarkan’ın ardından en büyük başarı Mustafa Sandal’a aittir. 1999 tarihli “Araba” şarkısı Rusça, Arapça ve Yunanca’ya çevrilerek Sony Music tarafından farklı ülkelerde yayınlandı. 2000’li yılların başında ise “Aya Benzer (Moonlight)” şarkısı yurtdışında ilgi görecekti. Sertab Erener de Tarkan ve Mustafa Sandal gibi yurtdışında tanınan ender sanatçılarımızdan bir diğeri. 1999 yılında yayınlanan 4. stüdyo albümünden “Zor Kadın” için Belçikalı acapella vokal grubu Voice Mail bir düet yapan Sertab, aynı albümdeki “Aşk” şarkısını da Yunanlı Mando ile düet yaparak Yunanca (Fos) söyledi. 2003 yılında ise Eurovision şarkısı “Everyway that I can” ile birçok ülkenin müzik listelerine çok hızlı bir şekilde girebilmeyi başaracak ve bu gazla 2004 yılında “No Boundaries” adlı baştan sona bir İngilizce albüm yapacaktı. Sertab’ın yurtdışı başarısı daha sonra Amerika’da yayınlanacak “Painted On Water” albümü ile devam edecekti.

Eurovision demişken, 2003 yılında Sertab Erener’le kazandığımız bu yarışma 90’lı yıllarda şimdi olduğu kadar popüler değildi. İlk kez 1975 yılında katıldığımız Eurovision Şarkı Yarışması o tarihten 1990 yılında Kayahan’ın katılımına kadar ağırlıklı olarak hep ünlü ve tanınmış sanatçıların temsilcilikleri ile izlendi ve ilgi gördü. Ancak 1991 yılından 2003 yılına kadar, ulusal finallere katılan ünlü sanatçıların sayısı da azalınca amatör ya da yarı profesyonel genç müzisyen ve şarkıcılar bu yarışmaya katıldı ve onlar temsil etti, dolayısıyla da yarışmaya ülkemizdeki ilginin de az olduğu yıllardı. Buna rağmen, 1997 yılında genç ve başarılı ses Şebnem Paker, Levent Çoker bestesi “Dinle” ile o güne kadarki en iyi başarımızı, 3.cülüğü ülkemize kazandırmıştı.

90’lı yıllar ile bugünkü müzik piyasası kıyaslandığında en ciddi fark, albüm satış rakamlarında gözlemlenebilir. Şu anda 200-300 bin satan albümler için “çok sattı” denilse de, o yıllarda 1 milyon satış rakamına ulaşan en az 10 albüm sayılabilir. Korsan satış yaygınlaşmadığından ya da mp3 indirme olayı o yıllarda olmadığı için herkes orijinal kaset ya da cd albüm almayı tercih ederdi. Şurası muhakkak ki birçoğumuz harçlıklarımızdan biriktirdiklerimizi bu kasetlere, cd’lere ve walkman’lere yatırırdık. Şimdiki gençlik için kulağa oldukça yabancı geliyor, değil mi?

Olcay Tanberken
(Yazının Orijinali: http://www.felsebiyatdergisi.com/90larda-tuumlrkccedile-pop–olcay-tanberken—felsebiyat-dergisi-nisan12.html)